پڕۆسەی ڕاگواستن لە چوارچێوەی هێرشی بەشارستانی کردن دا دۆڵی ڕۆست وەکو نموونە

  • IBRAHIM SADEEQ MALAZADE
Keywords: جینۆساید، ڕاگواستن، کەمپی زۆرەملێ، هێرشی بەشارستانی کردن، حیزبی بەعس، باشووری کوردستان، عێراق

Abstract

لە دوای نسکۆی ١٩٧٥، زیاتر لە چوار هەزار گوند، ئاوەدانی و ناوچە کشتوکاڵییەکانی باشووری کوردستان تەقێندرانەوە و خاپوورکران، دانیشتوانەکەشی بەکۆمەڵ ڕاگوێزران بۆ کامپە زۆرەملێکان، بەمەبەستی لەکارخستن و سنووردارکردنی هەموو توانا ئابووری و کۆمەڵایەتی و لۆجستی و سیاسییەکانی خەڵكی کوردستان. لەهەموو ڕووەکانەوە، هەوڵیان دا توانا ماددی و مەعنەوییەکانی خەڵك تاقەتپڕوکێن و سنووردار بکەن. لەو بارەیەشەوە، پاساوەکانی حیزبی بەعسی دەستەڵاتدار لە عێراق، کە ئەوکاتە لەژێر هەژموونی کەمینەی عەرەبی سوننەدا بوو، لەڕواڵەتەوە بەرنامەی "پەرەپێدانی باکووری عێراق" بوو بەڵام لەگەوهەردا، ئامادەکارییەکی دوژمنکارانە بوو بۆ کۆتاییهێنان بە پرسی کورد و تێکشکاندنی بزووتنەوەی سیاسی خەڵكی کوردستان، لەڕێگای ئەنجامدانی پڕۆسەی جینۆساید و شکاندنی شکۆی خەڵكی کوردستان و لەناوبردنییان بەچەندین شێوازی جیاوازەوە. بۆ ئەم مەبەستەش، بەعسییەکان ستراتیژیەتێکی سیاسی و ئایدیۆلۆژییان گرتەبەر، بەمەبەستی کۆتاییهێنان بەهەموو جۆرە ئازادییەکی سیاسی، ئابووری و کولتوری.
لەو توێژینەوەیەدا، هەوڵ دراوە لە گەوهەری ئەو پرۆسەیە نزیك ببینەوە، لەڕێگای چوارچێوەیەكی تیۆری کە نۆربێرت ئەلیاس ناوی ناوە "هێرشی بەشارستانی کردن" بەمەبەستی دەسنیشانکردنی ئەو دیوە شاردراوانەی ئامانجەکانی بەعس و ڕەفتارەکانی وەکو کۆلۆنیالیستێکی ناوخۆییانە. بۆ ئەم مەبەستەش، وێڕای دۆکومێنت و بەڵگەنامەکانی بەعس لەوبارەیەوە، زیاتر لە چواردە ئینتەرڤیو لەگەڵ شاهیدحاڵەکانی کێڵگەی توێژینەوە ئەنجام دراون، بۆ ئەوەی لەڕووی کۆمەڵایەتی و دەروونی و ئابوورییەوە، دۆخی ئەوکاتەی خەڵك شڕۆڤەبکرێت و ئەو ئەرگومێنتەش ڕوونبکەینەوە کە بەعسییەکان وەکو پاساوێك بەکارییان هێنا داخۆ هەر بەڕاستی پڕۆسەی پەرەپێدانی باکووری عێراق ئەنجام درا، یاخود وێڕان و خاپوور کرا؟

 

Downloads

Download data is not yet available.

References

 Bell-Fialkoff, A. (2009, January 28). A Brief History of Ethnic Cleansing. Retrieved June 7, 2019, from https://fam.ag/2KwP1x2
 Biddulph, M., Franklin, B., & Tait, M. (2002). Urban Villages. Department of City and Regional Planning, Cardiff University, 78, 8. Copy & Paste | Parenthetical
 Census 2001: concepts and definitions. (2004). Pretoria: Statistics South Africa.
 Copy & Paste | Parenthetical
 Definition of village in English. (2014, February 1). village: definition of village in Oxford dictionary (British & World English). Retrieved January 2, 2014, from http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/village
 Copy & Paste | Parenthetical
 Hamilton, A. M. (2004). Road Through Kurdistan: Travels in Northern Iraq. Tauris Parke Paperbacks.
 Dr A. Hubaib, Dr. N. Sadulla, Dr. A. Sukri, Dr. M. Jawhari & Dr. M. Alhaqlabi (2009). Rural Sociology. Amman. Al-masira Publication
 Högbladh, S. (2011). Peace agreements 1975-2011-Updating the UCDP peace agreement dataset. States in armed conflict, 39.
 Kirmanj, S. (2013) Identity and nation in Iraq. Lynne Rienner Publishers.
 Kirmanj, S. (2013) ‘Cleansing the Kurds in Kirkuk province, Anfal-Sirinewei Kurd le Parezgai Kerkuk, (18), pp. 10.
 Morell, I. (2008). Gender regimes, citizen participation and rural restructuring. Amsterdam: Elsevier JAI. Copy & Paste | Parenthetical
 Biddulph, Mike , Bridget Franklin , and Malcolm Tait. "Urban Villages." Department of City and Regional Planning, Cardiff University 78 (2002): 8. Print.
 Census 2001: concepts and definitions. Pretoria: Statistics South Africa, 2004. Print.
 "Definition of village in English." village: definition of village in Oxford dictionary (British & World English). N.p., 1 Feb. 2014. Web. 2 Jan. 2014. http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/village
 "IASFM International Association for the Study of Forced Migration." IASFM. N.p., 1 June 2014. Web. 6 Jan. 2014. http://iasfm.org/
 Morell, Ildikó. Gender regimes, citizen participation and rural restructuring. Amsterdam: Elsevier JAI, 2008. Print.
 Mzuri, R. (2011) Anfal, mass murder and psychological effects, al-Anfal, al-qatil al- jama’I wa al-ta’thirat al-nafsiya. Erbil: Minarah Publication.
 Powell, R. (2013). The theoretical concept of the ‘civilising offensive’(Beschavingsoffensief): Notes on its origins and uses. Human Figurations, 2(2).
 "Resources." Social Development. N.p., 1 June 2014. Web. 6 Jan. 2014. http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/TOPICS/EXTSOCIALDEVELOPMENT/0,,contentMDK:22463823~pagePK:148956~piPK:216618~theSitePK:244363,00.html#what
 UN. (2001, August 2). Krstić (IT-98-33). Retrieved June 7, 2019, from http://www.icty.org/case/krstic/4
 van Krieken, R. (1999) The barbarism of civilization; cultural genocide and the ‘stolen
 generations. British Journal of Sociology, 50, 2, 297-315.
 "What is forced migration?." — Forced Migration Online. N.p., 1 June 2014. Web. 6 Jan. 2014. http://www.forcedmigration.org/about/whatisfm
 Whitehorn A., (2010) The steps and stages of genocide: Genocide is not an accident. Rather, it is premeditated and follows recognizable, 26(3), 16. doi:10.1093/hgs/5.3.337.
Published
2020-07-30
How to Cite
MALAZADE, I. S. (2020). پڕۆسەی ڕاگواستن لە چوارچێوەی هێرشی بەشارستانی کردن دا دۆڵی ڕۆست وەکو نموونە. Journal of Duhok University, 22(S1), 186-213. Retrieved from http://journal.uod.ac/index.php/uodjournal/article/view/670