نیچەکەی دولۆز: دۆزینەوەی مانا بۆ فەلسەفە لە ڕیگای نیچەوە - ABDULLA, AZAD HAMA (Journal of Duhok University, 2023)
نیچەکەی دولۆز، ئەو نیچەیەیە، کە فەلسەفەکەی، لەگەڵ خواستە فەلسەفییەکانی دولۆز دا دەگونجێت و لە بیرکردنەوەی سەردەمی ئێمەشدا شوێنی دیارە. ئەم شوێنە،کە لە پەیوەندیدایە بە چۆنیەتی دۆزینەوەی مانا بۆ فەلسەفە کاراش بووە لە رووبەروبوونەوەی فەلسەفە و کولتوری رۆژئاوایی. مەبەستمان لە نیچەکەی دولۆز، ئەو نیچەیەیە، کە دولۆز لەمیانەی دووبارەخوێندنەوەی فەلسەفەی نیچەوە نیچەیەکی بۆ خۆی داهێناوە، ئەو نیچەیەش مانایەکی نوێی بۆ فەلسەفە دۆزییەوە. ئەم مانایە هەر تەنیا پەیوەندی بە دەقە فەلسەفییەکانی نیچەوە نییە، کە پرن لە توندی، سەلیقیەی لە دەربڕین، توانا لە دژایەتی، نەکردنی راستی بە ئامانجی سەرەکی فەلسەفە، ڕەتکردنەوەی لۆژیک و سیستەم، بگرە پەیوەندی بەو خوێندنەوە فەلسەفییانەشەوە هەیە بۆ بیری نیچە کراوە، ئەڵبەتە دیارترینیان خوێندنەوەی فەلسەفییانەی دولۆزە بۆ نیچە، کە فەلسەفەیەکی جیاواز و نادوبارەی لەناو دەقەکانی نیچەدا دەرهێناوە.هەروەها لە توێژینەوەکەدا گەیشتووین بە چەند ئەنجامێک، گرنگترینیان، ئەوەیە، کە توێژینەوەکە هەوڵێکە بۆ خوێندنەوەی خوێندنەوەکەی دولۆز بۆ نیچە، کە شێوازی بیرکردنەوەی فەلسەفییانەی دولۆزی گۆری و سەرەتایەکیشی بۆ دامەزراندنی فەلسەفەی جیاوازی لای دولۆز دانا. بەمجۆرە لە توێژینەوەکەدا ئەو نیچە دولۆزییە نیشاندەدەین، کە فەلسەفەیەک لەسەر بنەمای تراژیدیا بونیاددەنێت و دابرانیش لە دیالیکتیک دەکاتە بناغە بۆ دروستکردنی فەلسەفەیەک جیا لەوەی پێش خۆی هەبووە.  بۆ ئەوەش پێویستمان بەوە دەبێت، توێژینەوەکە ڕوونکردنەوەی دەقە فەلسەفییەکانی نیچەش لەخۆ بگرێت. هاوکات نیچەکەی دولۆز خوێندنەوەی دولۆزە بۆ نیچە و گەڕانیشە بەدوای شتگەلێکی هزری کە لە کارە فەلسەفییەکانی نیچەدا دۆزینەوەی شیاوە، لەوانە: کاری فەلسەفە، پەیوەندی نێوان مانا و بەها، ویست، ئارەزوو و.... بۆیە دەپرسین: چۆن دەتوانین لە نیچەکەی دولۆز تێبگەین؟ ئەم جۆرە نیچەیە چ جۆرە پرسێک دەجولێنێت؟ تەقەلایەکە بۆ دۆزینەوەی مانا لە فەلسەفەدا؟ بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانەش لەم توێژینەوەیەدا لەسەر سێ تەوەرە دەوەستین، کە لە هزری نیچەکەی دولۆز دا مانادارە: ویست بۆ دەسەڵات، گەرانەوەی هەمیشەیی، هیچگەرایی